Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Ddinbych

Sir Ddinbych

Prestatyn

Safai baddondy Rhufeinig yma ger y môr, ac mae Llwybr Clawdd Offa’n dechrau ar ei thraeth. Pentref mwynwyr plwm a physgotwyr a ddaeth yn dref glan môr.

Llun: Prestatyn a’r arfordir o’r bryniau · WelshOfWallStreet, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir Ddinbych53.337° N, 3.407° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Prestatyn: fferm yr offeiriaid, o’r Hen Saesneg

Prestatyn

  • Presta offeiriaid (Hen Saesneg prēosta)
  • tyn fferm (Hen Saesneg tūn)

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Gorwedd Prestatyn lle mae bryniau Clwyd yn dod i lawr at y môr, ym mhen gogleddol Llwybr Clawdd Offa. Bu pobl yn byw yma ers cyn hanes, cododd y Rhufeiniaid faddondy, a thaflodd Owain Gwynedd ei chastell Normanaidd i lawr.

EnwHen Saesneg, ‘tyddyn yr offeiriaid’
Baddondy RhufeinigTua 120 OC
Owain Gwynedd yn dinistrio’r castell1167

Yr ogofâu a’r Rhufeiniaid

Dengys offer a gafwyd yn ogofâu’r Graig Fawr fod pobl yn byw yma yn y cyfnod cynhanesyddol. Cafwyd baddondy Rhufeinig, a godwyd tua 120 gan yr Ugeinfed Leng yn ôl pob tebyg a’i ehangu tua 150, yn 1934.

Owain Gwynedd

Mae’n debyg i’r Norman Robert de Banastre godi castell yma tua 1157, ac yn 1167 dinistriodd lluoedd Owain Gwynedd ef.

Ymweld

Tyfodd y dref gyda’r rheilffordd a’r ymwelwyr, ac agorodd ei Lido yn 1923. Mae cerddwyr yn dechrau neu’n gorffen Llwybr Clawdd Offa yma.

Ar fap y trefi →

Pobl Prestatyn

c. 1100–1170

Owain Gwynedd

Brenin Gwynedd, Tywysog cyntaf y Cymry (wedi’i gofnodi)

Brenin Gwynedd a mab Gruffudd ap Cynan, a drodd Harri’r Ail yn ôl yn 1165 ac a fu’r cyntaf i’w alw ei hun yn Dywysog y Cymry.

Owain Gwynedd
1959–2025

Mike Peters

Canwr The Alarm (wedi’i gofnodi)

Canwr The Alarm o Brestatyn, y canodd eu hanthem 68 Guns drwy’r 1980au, ac a sefydlodd wedyn yr elusen ganser Love Hope Strength.

Mike Peters

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf