Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1914–1953
Bardd Abertawe, awdur ‘Do not go gentle into that good night’ ac Under Milk Wood.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Llenyddiaeth Gymraeg: Yr ugeinfed ganrif a heddiw →

Mae Dylan Thomas o Abertawe, a enwyd ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi, yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif. Cariodd ‘Do not go gentle into that good night’, ‘Fern Hill’, A Child’s Christmas in Wales a’r ddrama i leisiau Under Milk Wood gerddoriaeth lleferydd Cymru a chefn gwlad Cymru o amgylch y byd, a gwnaeth ei lais ei hun ar y radio ef yn enw cyfarwydd.FfynonellauDylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.Thomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.
| Ganed | 27 Hydref 1914, 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe |
|---|---|
| Ei enw | Ar ôl Dylan, mab y don, yn y Mabinogi |
| Llyfr cyntaf | 18 Poems, Rhagfyr 1934 |
| Cartref | Talacharn, Sir Gaerfyrddin, o 1938 |
| Cyfrol fawr o gerddi | Deaths and Entrances, 1946 |
| Drama i leisiau | Under Milk Wood |
| Bu farw | 9 Tachwedd 1953, Efrog Newydd; claddwyd yn Nhalacharn |
Ganed Dylan Marlais Thomas yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, ar 27 Hydref 1914. Hanai ei dad, David John Thomas, uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, a’i fam, Florence Williams, o deuluoedd ffermio Cymraeg yn Sir Gaerfyrddin, a siaradent Gymraeg â’i gilydd. Roedd ei chwaer, Nancy, wyth mlynedd yn hŷn.FfynonellauThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.Dylan Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd Cymreig poblogaidd yn ysgrifennu yn Saesneg, o Abertawe; ganed a magwyd yn 5 Cwmdonkin Drive yn yr Uplands; enwog am ei ddatganiadau o’i weithiau; priododd Caitlin, tri o blant; yn 1995 agorwyd Canolfan Dylan Thomas yn ardal y Marina yn Abertawe; roedd ei enw canol yn deyrnged i’w hen ewythr, y gweinidog Undodaidd William Thomas, enw barddol Gwilym Marles; teithiau haf rheolaidd at ei fodryb Ann Jones ar fferm laeth Fern Hill, Llangain, Sir Gaerfyrddin (adeilad rhestredig), a pherthnasau eraill ger Llansteffan, a ysbrydolodd ei straeon byrion, ei ysgrifau radio a’r gerdd Fern Hill; gwasanaethodd yn y rhyfel drwy ysgrifennu sgriptiau i’r llywodraeth; dechreuodd ei addysg yn ysgol Mrs Hole ar Mirador Crescent, a ddisgrifiodd yn Quite Early One Morning; ym mis Hydref 1925 aeth i Ysgol Ramadeg Abertawe, lle cyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol.
Dewisodd ei dad yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi. Roedd ei enw canol, Marlais, yn anrhydeddu ei hen ewythr William Thomas, y pregethwr a’r bardd radical a adwaenid fel Gwilym Marles.FfynonellauDylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.Thomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd Cymreig poblogaidd yn ysgrifennu yn Saesneg, o Abertawe; ganed a magwyd yn 5 Cwmdonkin Drive yn yr Uplands; enwog am ei ddatganiadau o’i weithiau; priododd Caitlin, tri o blant; yn 1995 agorwyd Canolfan Dylan Thomas yn ardal y Marina yn Abertawe; roedd ei enw canol yn deyrnged i’w hen ewythr, y gweinidog Undodaidd William Thomas, enw barddol Gwilym Marles; teithiau haf rheolaidd at ei fodryb Ann Jones ar fferm laeth Fern Hill, Llangain, Sir Gaerfyrddin (adeilad rhestredig), a pherthnasau eraill ger Llansteffan, a ysbrydolodd ei straeon byrion, ei ysgrifau radio a’r gerdd Fern Hill; gwasanaethodd yn y rhyfel drwy ysgrifennu sgriptiau i’r llywodraeth; dechreuodd ei addysg yn ysgol Mrs Hole ar Mirador Crescent, a ddisgrifiodd yn Quite Early One Morning; ym mis Hydref 1925 aeth i Ysgol Ramadeg Abertawe, lle cyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol.
Treuliai ei hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd. Arhosai gyda’i fodryb Ann Jones yn Fernhill ger Llangain, ac âi gyda’i berthnasau i gapel Smyrna, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg. Rhoddodd yr hafau hynny iddo’r gerdd ‘Fern Hill’ a llawer o’i straeon a’i ddarnau radio.FfynonellauDylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.Dylan Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd Cymreig poblogaidd yn ysgrifennu yn Saesneg, o Abertawe; ganed a magwyd yn 5 Cwmdonkin Drive yn yr Uplands; enwog am ei ddatganiadau o’i weithiau; priododd Caitlin, tri o blant; yn 1995 agorwyd Canolfan Dylan Thomas yn ardal y Marina yn Abertawe; roedd ei enw canol yn deyrnged i’w hen ewythr, y gweinidog Undodaidd William Thomas, enw barddol Gwilym Marles; teithiau haf rheolaidd at ei fodryb Ann Jones ar fferm laeth Fern Hill, Llangain, Sir Gaerfyrddin (adeilad rhestredig), a pherthnasau eraill ger Llansteffan, a ysbrydolodd ei straeon byrion, ei ysgrifau radio a’r gerdd Fern Hill; gwasanaethodd yn y rhyfel drwy ysgrifennu sgriptiau i’r llywodraeth; dechreuodd ei addysg yn ysgol Mrs Hole ar Mirador Crescent, a ddisgrifiodd yn Quite Early One Morning; ym mis Hydref 1925 aeth i Ysgol Ramadeg Abertawe, lle cyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol.
Yn Ysgol Ramadeg Abertawe, o 1925 hyd 1931, ymddangosodd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol, a daeth yn olygydd arno. Rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, y Llyfrau Nodiadau bellach, â cherddi a aeddfedodd yn rhyfeddol o gyflym, tra oedd yn gweithio’n ohebydd ifanc ar y South Wales Daily Post.FfynonellauThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd Cymreig poblogaidd yn ysgrifennu yn Saesneg, o Abertawe; ganed a magwyd yn 5 Cwmdonkin Drive yn yr Uplands; enwog am ei ddatganiadau o’i weithiau; priododd Caitlin, tri o blant; yn 1995 agorwyd Canolfan Dylan Thomas yn ardal y Marina yn Abertawe; roedd ei enw canol yn deyrnged i’w hen ewythr, y gweinidog Undodaidd William Thomas, enw barddol Gwilym Marles; teithiau haf rheolaidd at ei fodryb Ann Jones ar fferm laeth Fern Hill, Llangain, Sir Gaerfyrddin (adeilad rhestredig), a pherthnasau eraill ger Llansteffan, a ysbrydolodd ei straeon byrion, ei ysgrifau radio a’r gerdd Fern Hill; gwasanaethodd yn y rhyfel drwy ysgrifennu sgriptiau i’r llywodraeth; dechreuodd ei addysg yn ysgol Mrs Hole ar Mirador Crescent, a ddisgrifiodd yn Quite Early One Morning; ym mis Hydref 1925 aeth i Ysgol Ramadeg Abertawe, lle cyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol.
Yn 1933 daeth ‘And death shall have no dominion’ yn gerdd gyntaf iddo mewn cylchgrawn cenedlaethol, ac enillodd ‘The force that through the green fuse’ wobr yn y Sunday Referee. Fel y cofiai William Empson, ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’. Daeth ei lyfr cyntaf, 18 Poems, allan ym mis Rhagfyr 1934, pan oedd yn ugain oed.FfynonellauThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.
Yn Abertawe perthynai i gylch dawnus o gyfeillion a gyfarfyddai yng Nghaffi Kardomah yn Stryd y Castell: yr arlunwyr Alfred Janes a Mervyn Levy, y cyfansoddwr Daniel Jones, y darlledwr Wynford Vaughan-Thomas ac, yn ddiweddarach, y bardd Vernon Watkins. Dilynodd Twenty-five Poems yn 1936 a The Map of Love yn 1939.FfynhonnellThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.
Ym mis Gorffennaf 1937 priododd Caitlin Macnamara yn Penzance, ac ym mis Mai 1938 symudasant am y tro cyntaf i Dalacharn yn Sir Gaerfyrddin, y pentref a gysylltir agosaf â’i enw heddiw. Yno dechreuodd Portrait of the Artist as a Young Dog, ei lyfr rhyddiaith gorau. Cawsant dri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm.FfynonellauThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.
Yn ystod y rhyfel ysgrifennodd sgriptiau ffilm i’r llywodraeth, a dechreuodd ddarlledu ar radio’r BBC. Gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd. Mae ei farwnadau o gyfnod y rhyfel, yn eu plith ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’, ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw, ac yn ‘Return Journey’ yn 1947 cerddodd eto drwy Abertawe a ddinistriwyd gan y bomio.FfynonellauThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd Cymreig poblogaidd yn ysgrifennu yn Saesneg, o Abertawe; ganed a magwyd yn 5 Cwmdonkin Drive yn yr Uplands; enwog am ei ddatganiadau o’i weithiau; priododd Caitlin, tri o blant; yn 1995 agorwyd Canolfan Dylan Thomas yn ardal y Marina yn Abertawe; roedd ei enw canol yn deyrnged i’w hen ewythr, y gweinidog Undodaidd William Thomas, enw barddol Gwilym Marles; teithiau haf rheolaidd at ei fodryb Ann Jones ar fferm laeth Fern Hill, Llangain, Sir Gaerfyrddin (adeilad rhestredig), a pherthnasau eraill ger Llansteffan, a ysbrydolodd ei straeon byrion, ei ysgrifau radio a’r gerdd Fern Hill; gwasanaethodd yn y rhyfel drwy ysgrifennu sgriptiau i’r llywodraeth; dechreuodd ei addysg yn ysgol Mrs Hole ar Mirador Crescent, a ddisgrifiodd yn Quite Early One Morning; ym mis Hydref 1925 aeth i Ysgol Ramadeg Abertawe, lle cyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol.
Yn Llan-gain a Cheinewydd yn 1944 a 1945 daeth ffrwd newydd o farddoniaeth, ac ymddangosodd Deaths and Entrances, ei gyfrol unigol fwyaf o gerddi, yn 1946. Daeth ei deithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo yno hefyd.FfynonellauThomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.Dylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.
Ymhlith ei weithiau mwyaf adnabyddus mae ‘Do not go gentle into that good night’, A Child’s Christmas in Wales ac Under Milk Wood, ei ‘ddrama i leisiau’, a ddarlledwyd wedi ei farw.FfynonellauDylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.Thomas, Dylan Marlais (1914 – 1953), poet and prose writer ↗Walford Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 5 Cwmdonkin Drive, Abertawe, 27 Hydref 1914, mab David John Thomas a Florence Hannah Williams, a hanai o deuluoedd Cymraeg gwledig yn Sir Gaerfyrddin; siaradai’r rhieni Gymraeg â’i gilydd; roedd ei dad yn nai i’r pregethwr-fardd radical Gwilym Marles, ac felly’r enw canol Marlais; daw’r enw Dylan o chwedlau Cymraeg yr Oesoedd Canol, y Mabinogi, a ddewiswyd wythnosau wedi perfformio opera’r Arglwydd Howard de Walden Dylan, Son of the Wave yn Covent Garden; ei dad yn uwch athro Saesneg Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu Dylan 1925–31, yn golygu cylchgrawn yr ysgol; Theatr Fach Abertawe 1931–34; pymtheg mis yn ohebydd iau ar y South Wales Daily Post; rhwng 1930 a 1934 llanwodd bedwar llyfr ymarfer, ‘y Llyfrau Nodiadau’, â cherddi a aeddfedai’n gyflym; cofiai William Empson, pan ymddangosodd ‘The force that through the green fuse’ yn gerdd fuddugol yn y Sunday Referee yn 1933, mai ‘o’r diwrnod hwnnw roedd yn fardd enwog’; llyfr cyntaf 18 Poems, Rhagfyr 1934; cylch Caffi Kardomah o gyfeillion Abertawe: Alfred Janes, Mervyn Levy, Charles Fisher, Tom Warner, Wynford Vaughan-Thomas, Daniel Jones a Vernon Watkins; Twenty-five Poems (1936), The Map of Love (1939); pwysleisiai mai crefft yw barddoniaeth, gan weithio ‘allan o eiriau’; priododd Caitlin Macnamara yn Penzance ym mis Gorffennaf 1937; symudodd i Dalacharn ym mis Mai 1938, y pentref a gysylltir agosaf ag ef a dylanwad dwfn ar ei waith diweddarach; Gwobr Blumenthal Poetry (Chicago) 1938; Portrait of the Artist as a Young Dog (1940), ei waith rhyddiaith mwyaf; sgriptiau ffilm i Strand Films yn ystod y rhyfel; ar radio’r BBC gwnaeth ei wybodaeth, ei ddyfeisgarwch a’i lais cofiadwy ef yn enw cyfarwydd; ‘Return Journey’ (1947), yn ail yn unig i Under Milk Wood ymhlith ei weithiau radio; mae marwnadau’r rhyfel gan gynnwys ‘A Refusal to Mourn the Death, by Fire, of a Child in London’ ymhlith cerddi gorau’r rhyfel hwnnw; cyfnod creadigol newydd yn Llan-gain a Cheinewydd 1944–45; Deaths and Entrances (1946), ei gyfrol unigol fwyaf; plant Llewelyn, Aeronwy a Colm.
Bu farw Dylan Thomas yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn dri deg naw oed. Dygwyd ei gorff adref i Gymru, ac ar 25 Tachwedd claddwyd ef ym mynwent Sant Martin yn Nhalacharn. Yn 1995 agorodd Canolfan Dylan Thomas yn Abertawe, tref ei eni.FfynonellauDylan Thomas ↗Wikipedia (Saesneg)Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd a llenor o Gymro, a’i weithiau’n cynnwys ‘Do not go gentle into that good night’, ‘And death shall have no dominion’, y ‘ddrama i leisiau’ Under Milk Wood, A Child’s Christmas in Wales a Portrait of the Artist as a Young Dog; poblogaidd iawn yn ei oes ac wedyn; ‘And death shall have no dominion’ oedd ei gerdd gyntaf mewn cylchgrawn cenedlaethol, Mai 1933; priododd Caitlin Macnamara 1937, tri o blant, Llewelyn, Aeronwy a Colm; daeth ei recordiadau radio i’r BBC ar ddiwedd y 1940au ag ef i sylw cynulleidfa ehangach; daeth teithiau darllen yn yr Unol Daleithiau yn y 1950au ag enwogrwydd iddo; bu farw yn Efrog Newydd ar 9 Tachwedd 1953, yn 39 oed; claddwyd ar 25 Tachwedd ym mynwent Sant Martin, Talacharn; noda beirniaid ei ddefnydd gwreiddiol, rhythmig a dyfeisgar o eiriau a delweddau a’i statws yn un o feirdd mawr yr ugeinfed ganrif; yng nghyfrifiad 1921 cofnodwyd Dylan a Nancy yn siarad Cymraeg a Saesneg; roedd ei rieni’n ddwyieithog a dysgai ei dad Gymraeg mewn dosbarthiadau nos; yr enw Dylan, ‘mab y môr’, ar ôl Dylan ail Don yn y Mabinogi; hafau ar benrhyn Llansteffan, rhan Gymraeg o Sir Gaerfyrddin, lle ffermiai teulu ei fam ddwsin o ffermydd; dygir i gof Fernhill, fferm ei fodryb Ann Jones, yn ‘Fern Hill’ (1945); addolai ei berthnasau yng nghapel Smyrna, Llangain, lle’r oedd y gwasanaethau’n Gymraeg; roedd rhieni ei dad yn byw yn Johnstown, Caerfyrddin.Dylan Thomas ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Dylan Marlais Thomas (27 Hydref 1914 – 9 Tachwedd 1953), bardd Cymreig poblogaidd yn ysgrifennu yn Saesneg, o Abertawe; ganed a magwyd yn 5 Cwmdonkin Drive yn yr Uplands; enwog am ei ddatganiadau o’i weithiau; priododd Caitlin, tri o blant; yn 1995 agorwyd Canolfan Dylan Thomas yn ardal y Marina yn Abertawe; roedd ei enw canol yn deyrnged i’w hen ewythr, y gweinidog Undodaidd William Thomas, enw barddol Gwilym Marles; teithiau haf rheolaidd at ei fodryb Ann Jones ar fferm laeth Fern Hill, Llangain, Sir Gaerfyrddin (adeilad rhestredig), a pherthnasau eraill ger Llansteffan, a ysbrydolodd ei straeon byrion, ei ysgrifau radio a’r gerdd Fern Hill; gwasanaethodd yn y rhyfel drwy ysgrifennu sgriptiau i’r llywodraeth; dechreuodd ei addysg yn ysgol Mrs Hole ar Mirador Crescent, a ddisgrifiodd yn Quite Early One Morning; ym mis Hydref 1925 aeth i Ysgol Ramadeg Abertawe, lle cyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yng nghylchgrawn yr ysgol.
Mae’r BBC yn darlledu drama i leisiau Dylan Thomas, Under Milk Wood, gyda Richard Burton yn Llais Cyntaf.
Under Milk WoodMae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Nofelau, cerddi a straeon yn Gymraeg ac yn Saesneg, a ddarllenir ledled y byd.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf