Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
born 1937
Bardd o Gaerdydd y darllenir ei cherddi ym mhob ysgol yng Nghymru; Bardd Cenedlaethol Cymru o 2008 i 2016.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd Gillian Clarke o Gaerdydd yn Fardd Cenedlaethol Cymru o 2008 hyd 2016 ac enillodd Fedal Aur y Frenhines am Farddoniaeth. Yn fardd a ddysgodd Gymraeg ac sy’n cyfieithu ohoni, helpodd i sefydlu Tŷ Newydd, y ganolfan i awduron yng ngogledd Cymru, ac mae wedi troi’r Gododdin i’r Saesneg. Astudir ei cherddi mewn ysgolion ledled Prydain.FfynonellauGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).Gillian Clarke ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937), bardd o Gaerdydd sy’n ysgrifennu yn Saesneg ac sydd wedi dysgu Cymraeg; ganed yng Nghaerdydd; enillodd Wobr Glyndŵr yn 1999; ymhlith ei llyfrau mae The Animal Wall a Nine Green Gardens (Gwasg Gomer), a The Gododdin: Lament for the Fallen (Faber, 2021).
| Ganed | 8 Mehefin 1937, CaerdyddFfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024). |
|---|---|
| Bardd Cenedlaethol Cymru | 2008–2016, y trydydd i ddal y swyddFfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024). |
| Canolfan awduron | Tŷ Newydd, cyd-sefydlwyd 1990FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024). |
| Anrhydeddau | Gwobr Glyndŵr, 1999; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth, 2010; yr Orsedd, 2011FfynonellauGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).Gillian Clarke ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937), bardd o Gaerdydd sy’n ysgrifennu yn Saesneg ac sydd wedi dysgu Cymraeg; ganed yng Nghaerdydd; enillodd Wobr Glyndŵr yn 1999; ymhlith ei llyfrau mae The Animal Wall a Nine Green Gardens (Gwasg Gomer), a The Gododdin: Lament for the Fallen (Faber, 2021). |
Ganed Gillian Clarke yng Nghaerdydd yn 1937. Wedi’r brifysgol treuliodd flwyddyn yn gweithio i’r BBC yn Llundain, yna daeth adref i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab. Ysgrifennodd gerdd i’w merch, o’r enw Catrin.FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).
Dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith ac yng Ngholeg Celf Casnewydd, ac o 1975 hyd 1984 golygodd The Anglo-Welsh Review.FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).
Yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion. Dysgodd Gymraeg, ac yn ogystal ag ysgrifennu ei cherddi ei hun mae’n cyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg.FfynonellauGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).Gillian Clarke ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937), bardd o Gaerdydd sy’n ysgrifennu yn Saesneg ac sydd wedi dysgu Cymraeg; ganed yng Nghaerdydd; enillodd Wobr Glyndŵr yn 1999; ymhlith ei llyfrau mae The Animal Wall a Nine Green Gardens (Gwasg Gomer), a The Gododdin: Lament for the Fallen (Faber, 2021).
Yn 1990 roedd yn un o sylfaenwyr Tŷ Newydd, canolfan i awduron yng ngogledd Cymru, a daeth yn llywydd arni wedyn. Dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg hefyd.FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).
Mae wedi ysgrifennu dros gant o gerddi mewn llyfrau fel Letter From a Far Country, The King of Britain’s Daughter, Five Fields, A Recipe for Water ac Ice, a oedd ar restr fer Gwobr T. S. Eliot yn 2012. Ysgrifennodd lyfr ar Owain Glyndŵr i Lyfrgell Genedlaethol Cymru, a cherddi i blant.FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).
Yn 2021 cyhoeddodd Faber ei fersiwn hi o’r Gododdin, dan y teitl Lament for the Fallen. Cyfieithwyd ei gwaith i ddeg iaith, ac mae wedi darllen a darlithio ar draws Ewrop ac America.FfynonellauGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).Gillian Clarke ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937), bardd o Gaerdydd sy’n ysgrifennu yn Saesneg ac sydd wedi dysgu Cymraeg; ganed yng Nghaerdydd; enillodd Wobr Glyndŵr yn 1999; ymhlith ei llyfrau mae The Animal Wall a Nine Green Gardens (Gwasg Gomer), a The Gododdin: Lament for the Fallen (Faber, 2021).
Astudir ei cherddi ar gyfer TGAU a Safon Uwch ledled Prydain, ac mae’n mynd allan gyda thîm Poetry Live i’w darllen i ddisgyblion cyn eu harholiadau.FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).
Yn 1999 derbyniodd Wobr Glyndŵr am gyfraniad eithriadol i’r celfyddydau yng Nghymru. Yn 2008 daeth yn drydydd Bardd Cenedlaethol Cymru, a daliodd y swydd hyd 2016.FfynonellauGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).Gillian Clarke ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937), bardd o Gaerdydd sy’n ysgrifennu yn Saesneg ac sydd wedi dysgu Cymraeg; ganed yng Nghaerdydd; enillodd Wobr Glyndŵr yn 1999; ymhlith ei llyfrau mae The Animal Wall a Nine Green Gardens (Gwasg Gomer), a The Gododdin: Lament for the Fallen (Faber, 2021).
Yn 2010 dyfarnwyd iddi Fedal Aur y Frenhines am Farddoniaeth, dim ond yr ail o Gymru i’w derbyn, ac yn 2011 fe’i derbyniwyd i Orsedd y Beirdd.FfynhonnellGillian Clarke ↗Wikipedia (Saesneg)Gillian Clarke (ganed 8 Mehefin 1937 yng Nghaerdydd), bardd a dramodydd o Gymraes, sydd hefyd yn golygu, darlledu, darlithio a chyfieithu o’r Gymraeg i’r Saesneg; cyd-sefydlodd Dŷ Newydd, canolfan i awduron yng Ngogledd Cymru, yn 1990, ac mae’n llywydd arni; wedi’r brifysgol blwyddyn gyda’r BBC yn Llundain, yna’n ôl i Gaerdydd, lle ganed ei merch Catrin a dau fab, ac ysgrifennodd gerdd yn dwyn enw Catrin; dysgodd Saesneg yng Ngholeg Morwrol Reardon-Smith a Choleg Celf Casnewydd; yng nghanol y 1980au symudodd i gefn gwlad Ceredigion; dysgodd ysgrifennu creadigol ym Mhrifysgol Morgannwg; astudir ei barddoniaeth gan fyfyrwyr TGAU a Safon Uwch ledled y DU, gyda llawer o’i cherddi yn Antholeg TGAU AQA; mae’n darllen ei cherddi i bobl ifanc sy’n sefyll TGAU fel rhan o dîm Poetry Live gyda John Agard, Simon Armitage, Carol Ann Duffy ac eraill; darlleniadau a darlithoedd yn Ewrop a’r Unol Daleithiau, a’i gwaith wedi’i gyfieithu i ddeg iaith, gan gynnwys Tsieinëeg; golygydd The Anglo-Welsh Review 1975–84; sawl Argymhelliad gan y Poetry Book Society; Gwobr Glyndŵr am ‘Gyfraniad Eithriadol i’r Celfyddydau yng Nghymru’ yng Ngŵyl Machynlleth, 1999; Cymrawd y Gymdeithas Lenyddiaeth Frenhinol 2000; trydydd Bardd Cenedlaethol Cymru 2008–2016, a’i holynydd oedd Ifor ap Glyn; Medal Aur y Frenhines am Farddoniaeth yn 2010, yr ail o Gymru i’w derbyn; ymunodd â Gorsedd y Beirdd yn 2011; gwobr farddoniaeth Cymdeithas Wilfred Owen 2012; Ice ar restr fer Gwobr T. S. Eliot 2012; Desert Island Discs, Rhagfyr 2013; dros 100 o gerddi; ymhlith ei llyfrau mae Snow on the Mountain (1971), The Sundial (1978), Letter From a Far Country (1982), Letting in the Rumour (1989), The King of Britain’s Daughter (1993), Collected Poems (1997), Five Fields (1998), The Animal Wall (1999), Owain Glyndŵr (Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2000), Making the Beds for the Dead (2004), At the Source (2008), A Recipe for Water (2009), Ice (2012), Zoology (2019), Roots Home (2021) a The Silence (2024).
Ffynonellau a darllen pellach
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Nofelau, cerddi a straeon yn Gymraeg ac yn Saesneg, a ddarllenir ledled y byd.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf