Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1916–1990
Ganed yn Llandaf, Caerdydd, i rieni o Norwy; hoff awdur plant y byd: Charlie and the Chocolate Factory, Matilda, The BFG.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Daeth Roald Dahl, a aned yn Llandaf i rieni o Norwy ac a fedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae yng Nghaerdydd, yn un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant. Mae Charlie and the Chocolate Factory, Matilda, The BFG a The Twits wedi gwerthu dros dri chan miliwn o gopïau, ac mae sgwâr mawr Bae Caerdydd, Roald Dahl Plass, yn dwyn ei enw.FfynonellauRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.Roald Dahl ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: awdur nofelau, straeon byrion a sgriptiau (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), enwog am ei lyfrau i oedolion ac yn arbennig i blant; ganed yng Nghaerdydd i rieni o Norwy a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae; daeth i’r amlwg yn y 1940au a dod yn un o awduron mwyaf poblogaidd y byd; gweithiodd yn yr Unol Daleithiau i’r gwasanaeth cudd Prydeinig, ochr yn ochr ag Ian Fleming a David Ogilvy; mae ei lyfrau mwyaf poblogaidd, llawer wedi’u cyfieithu i’r Gymraeg, yn cynnwys Y Twits, Charlie a’r Ffatri Siocled, James a’r Eirinen Wlanog Enfawr, Matilda, Y Gwrachod a’r CMM; wedi i’w fab Theo gael ei anafu cymerodd ran yn natblygiad falf Wade-Dahl-Till; priododd yr actores Patricia Neal yn 1953; pump o blant, yn eu plith Olivia, y cyflwynwyd The BFG iddi, ac Ophelia, cyd-sylfaenydd Partners in Health.
| Ganed | 13 Medi 1916, Villa Marie, Llandaf, Caerdydd |
|---|---|
| Ei enw | Ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen |
| Ysgol | Ysgol y Gadeirlan, Llandaf |
| Rhyfel | Peilot ymladd ac ace yn yr Awyrlu, Sgwadron 80 |
| Llyfr plant cyntaf | The Gremlins, 1943 |
| Llyfrau enwog | Charlie and the Chocolate Factory, Matilda, The BFG, The Witches |
| Bu farw | 23 Tachwedd 1990, Rhydychen |
Ganed Roald Dahl yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, ar 13 Medi 1916. Brocer llongau oedd ei dad, Harald Dahl, a ddaeth o Norwy ac ymgartrefu yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a’i fam oedd Sofie Magdalene Hesselberg. Enwyd ef ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd yng Nghaerdydd.FfynonellauRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.Roald Dahl ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: awdur nofelau, straeon byrion a sgriptiau (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), enwog am ei lyfrau i oedolion ac yn arbennig i blant; ganed yng Nghaerdydd i rieni o Norwy a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae; daeth i’r amlwg yn y 1940au a dod yn un o awduron mwyaf poblogaidd y byd; gweithiodd yn yr Unol Daleithiau i’r gwasanaeth cudd Prydeinig, ochr yn ochr ag Ian Fleming a David Ogilvy; mae ei lyfrau mwyaf poblogaidd, llawer wedi’u cyfieithu i’r Gymraeg, yn cynnwys Y Twits, Charlie a’r Ffatri Siocled, James a’r Eirinen Wlanog Enfawr, Matilda, Y Gwrachod a’r CMM; wedi i’w fab Theo gael ei anafu cymerodd ran yn natblygiad falf Wade-Dahl-Till; priododd yr actores Patricia Neal yn 1953; pump o blant, yn eu plith Olivia, y cyflwynwyd The BFG iddi, ac Ophelia, cyd-sylfaenydd Partners in Health.
Bu farw ei dad yn 1920, ond dewisodd ei fam aros yng Nghymru a magu’r plant yno. Norwyeg oedd iaith y cartref, a threuliai’r teulu eu hafau gyda pherthnasau yn Norwy.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Aeth i Ysgol y Gadeirlan yn Llandaf. Pan oedd yn wyth oed, llithrodd ef a phedwar ffrind lygoden farw i jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, tric a alwent yn Gynllwyn Mawr y Llygoden 1924. Adroddodd yr hanes yn ei atgofion Boy, ac yn 2009 rhoddwyd plac glas ar yr hen siop losin.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Aeth ymlaen i Ysgol St Peter’s yn Weston-super-Mare, gan ysgrifennu at ei fam bob wythnos, ac o 1929 i Repton. Yno anfonai cwmni Cadbury focsys o siocledi newydd weithiau i’r bechgyn eu profi, a breuddwydiai am ddyfeisio bar siocled ei hun, breuddwyd a ddaeth wedyn yn Charlie and the Chocolate Factory.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Wedi’r ysgol ymunodd â chwmni Shell, a’i hanfonodd i Mombasa yn Kenya ac yna i Dar es Salaam yn Tanganyika.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Yn yr Ail Ryfel Byd hedfanodd Gladiators a Hurricanes gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu. Ym mis Medi 1940 glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh a chafodd ei anafu’n ddrwg, ond dychwelodd i hedfan, ymladdodd ym Mrwydr Athen ym mis Ebrill 1941, a chydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, gan ei wneud yn ace.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Yn 1942 anfonwyd ef i Lysgenhadaeth Prydain yn Washington yn is-attaché awyr, ac yno gweithiodd i’r gwasanaeth cudd Prydeinig ochr yn ochr ag Ian Fleming.FfynonellauRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.Roald Dahl ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: awdur nofelau, straeon byrion a sgriptiau (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), enwog am ei lyfrau i oedolion ac yn arbennig i blant; ganed yng Nghaerdydd i rieni o Norwy a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae; daeth i’r amlwg yn y 1940au a dod yn un o awduron mwyaf poblogaidd y byd; gweithiodd yn yr Unol Daleithiau i’r gwasanaeth cudd Prydeinig, ochr yn ochr ag Ian Fleming a David Ogilvy; mae ei lyfrau mwyaf poblogaidd, llawer wedi’u cyfieithu i’r Gymraeg, yn cynnwys Y Twits, Charlie a’r Ffatri Siocled, James a’r Eirinen Wlanog Enfawr, Matilda, Y Gwrachod a’r CMM; wedi i’w fab Theo gael ei anafu cymerodd ran yn natblygiad falf Wade-Dahl-Till; priododd yr actores Patricia Neal yn 1953; pump o blant, yn eu plith Olivia, y cyflwynwyd The BFG iddi, ac Ophelia, cyd-sylfaenydd Partners in Health.
Cyhoeddwyd ei stori gyntaf, ‘A Piece of Cake’, yn 1942, a’i lyfr plant cyntaf, The Gremlins, yn 1943. Daeth ei straeon byrion yn enwog am eu diweddglo annisgwyl, ac ysgrifennodd sgriptiau’r ffilmiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Mae ei lyfrau plant yn cynnwys James and the Giant Peach, Charlie and the Chocolate Factory, Fantastic Mr Fox, Danny, the Champion of the World, The Twits, George’s Marvellous Medicine, The BFG, The Witches a Matilda. Maent yn hyrwyddo plant caredig, a chyfieithwyd llawer i’r Gymraeg, o Y Twits i’r CMM.FfynonellauRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.Roald Dahl ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: awdur nofelau, straeon byrion a sgriptiau (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), enwog am ei lyfrau i oedolion ac yn arbennig i blant; ganed yng Nghaerdydd i rieni o Norwy a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae; daeth i’r amlwg yn y 1940au a dod yn un o awduron mwyaf poblogaidd y byd; gweithiodd yn yr Unol Daleithiau i’r gwasanaeth cudd Prydeinig, ochr yn ochr ag Ian Fleming a David Ogilvy; mae ei lyfrau mwyaf poblogaidd, llawer wedi’u cyfieithu i’r Gymraeg, yn cynnwys Y Twits, Charlie a’r Ffatri Siocled, James a’r Eirinen Wlanog Enfawr, Matilda, Y Gwrachod a’r CMM; wedi i’w fab Theo gael ei anafu cymerodd ran yn natblygiad falf Wade-Dahl-Till; priododd yr actores Patricia Neal yn 1953; pump o blant, yn eu plith Olivia, y cyflwynwyd The BFG iddi, ac Ophelia, cyd-sylfaenydd Partners in Health.
Pan anafwyd ei fab bach Theo yn ddrwg yn 1960 a datblygu hydroseffalws, gweithiodd Dahl gyda’r peiriannydd Stanley Wade a’r llawfeddyg Kenneth Till i wneud falf well i’w drin. Defnyddiwyd falf Wade-Dahl-Till i bron dair mil o blant ar draws y byd.FfynonellauRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.Roald Dahl ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: awdur nofelau, straeon byrion a sgriptiau (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), enwog am ei lyfrau i oedolion ac yn arbennig i blant; ganed yng Nghaerdydd i rieni o Norwy a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae; daeth i’r amlwg yn y 1940au a dod yn un o awduron mwyaf poblogaidd y byd; gweithiodd yn yr Unol Daleithiau i’r gwasanaeth cudd Prydeinig, ochr yn ochr ag Ian Fleming a David Ogilvy; mae ei lyfrau mwyaf poblogaidd, llawer wedi’u cyfieithu i’r Gymraeg, yn cynnwys Y Twits, Charlie a’r Ffatri Siocled, James a’r Eirinen Wlanog Enfawr, Matilda, Y Gwrachod a’r CMM; wedi i’w fab Theo gael ei anafu cymerodd ran yn natblygiad falf Wade-Dahl-Till; priododd yr actores Patricia Neal yn 1953; pump o blant, yn eu plith Olivia, y cyflwynwyd The BFG iddi, ac Ophelia, cyd-sylfaenydd Partners in Health.
Cafodd Wobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes yn 1983, ac yn 1990 enwyd ef yn Awdur Plant y Flwyddyn. Bu farw Roald Dahl yn Rhydychen ar 23 Tachwedd 1990, yn saith deg pedwar oed, a’i gladdu yn Great Missenden yn Swydd Buckingham.FfynhonnellRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.
Yn 2002 ailenwyd y Basn Hirgrwn ym Mae Caerdydd yn Roald Dahl Plass, ‘plass’ yn Norwyeg am sgwâr. Cedwir Diwrnod Roald Dahl bob blwyddyn ar ei ben-blwydd, 13 Medi, ac yn 2016 nododd Caerdydd gan mlynedd ers ei eni gyda Dinas yr Annisgwyl.FfynonellauRoald Dahl ↗Wikipedia (Saesneg)Roald Dahl (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), awdur llyfrau plant a straeon byrion, bardd, sgriptiwr ac ace awyr yn y rhyfel; gwerthodd ei lyfrau dros 300 miliwn o gopïau; galwyd ef yn ‘un o storïwyr gorau’r ugeinfed ganrif i blant’; ganed yn Villa Marie, Fairwater Road, Llandaf, Caerdydd, i’r rhieni o Norwy Harald Dahl, brocer llongau a ymgartrefodd yng Nghaerdydd yn yr 1880au, a Sofie Magdalene Hesselberg; enwyd ar ôl y fforiwr pegynol Roald Amundsen; bedyddiwyd yn yr Eglwys Norwyaidd, Caerdydd; arhosodd ei fam yng Nghymru wedi marw ei dad yn 1920; cyfarfu â Beatrix Potter yn chwech oed; yn Ysgol y Gadeirlan, Llandaf, yn wyth oed rhoddodd ef a phedwar ffrind lygoden farw mewn jar o gobstoppers yn y siop losin yn 11 Stryd Fawr, Llandaf, ‘Cynllwyn Mawr y Llygoden 1924’, a gofir yn Boy; St Peter’s, Weston-super-Mare, lle’r ysgrifennai at ei fam bob wythnos, a Repton o 1929; anfonai Cadbury siocledi newydd i Repton i’w profi, gan ysbrydoli Charlie and the Chocolate Factory; hafau yn Norwy; Shell Petroleum, Mombasa a Dar es Salaam; peilot ymladd gyda Sgwadron 80 yr Awyrlu, glaniodd mewn damwain yn yr anialwch ger Mersa Matruh ar 19 Medi 1940; cydnabuwyd iddo bum buddugoliaeth yn yr awyr, yn ace; hedfanodd ym Mrwydr Athen, 20 Ebrill 1941; is-attaché awyr yn Washington o 1942; stori gyntaf ‘A Piece of Cake’ yn 1942; The Gremlins (1943), ei lyfr plant cyntaf; sgriptiau You Only Live Twice a Chitty Chitty Bang Bang; wedi anaf ei fab Theo yn 1960 helpodd i ddatblygu falf Wade-Dahl-Till, a ddefnyddiwyd i bron 3,000 o blant; Gwobr Ffantasi’r Byd am Gamp Oes 1983; Awdur Plant y Flwyddyn 1990; bu farw yn Rhydychen 23 Tachwedd 1990, claddwyd yn Great Missenden; Diwrnod Roald Dahl ar 13 Medi; ailenwyd Basn Hirgrwn Bae Caerdydd yn Roald Dahl Plass yn 2002; plac glas yn Llandaf yn 2009 ar yr hen siop losin; agorwyd Amgueddfa a Chanolfan Straeon Roald Dahl yn 2005; Elusen Plant Rhyfeddol Roald Dahl; dathlodd Caerdydd ei ganmlwyddiant yn 2016 gyda Dinas yr Annisgwyl.Roald Dahl ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: awdur nofelau, straeon byrion a sgriptiau (13 Medi 1916 – 23 Tachwedd 1990), enwog am ei lyfrau i oedolion ac yn arbennig i blant; ganed yng Nghaerdydd i rieni o Norwy a’i fedyddio yn yr Eglwys Norwyaidd ar bwys y bae; daeth i’r amlwg yn y 1940au a dod yn un o awduron mwyaf poblogaidd y byd; gweithiodd yn yr Unol Daleithiau i’r gwasanaeth cudd Prydeinig, ochr yn ochr ag Ian Fleming a David Ogilvy; mae ei lyfrau mwyaf poblogaidd, llawer wedi’u cyfieithu i’r Gymraeg, yn cynnwys Y Twits, Charlie a’r Ffatri Siocled, James a’r Eirinen Wlanog Enfawr, Matilda, Y Gwrachod a’r CMM; wedi i’w fab Theo gael ei anafu cymerodd ran yn natblygiad falf Wade-Dahl-Till; priododd yr actores Patricia Neal yn 1953; pump o blant, yn eu plith Olivia, y cyflwynwyd The BFG iddi, ac Ophelia, cyd-sylfaenydd Partners in Health.
Ffynonellau a darllen pellach
Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Nofelau, cerddi a straeon yn Gymraeg ac yn Saesneg, a ddarllenir ledled y byd.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf