Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Fynwy

Sir Fynwy

Caer-went · Caerwent

Tref Rufeinig y Silwriaid, y mae ei muriau’n dal i sefyll. Cysylltir Tewdrig, brenin Gwent, â hi.

Llun: Y dref Rufeinig yng Nghaer-went · Colin Smith, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir FynwyYn Gymraeg: Caer-went51.611° N, 2.770° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Caer-went: caer Venta (Venta Silurum, marchnad y Silwriaid)

Caer-went

  • Caer caer
  • went Venta, y dref Rufeinig a roes ei henw i Went

Caerwent

  • Caer caer
  • went Venta, y dref Rufeinig a roes ei henw i Went

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Venta Silurum oedd Caer-went, tref farchnad y Silwriaid, a sefydlwyd tua 75 OC yn sedd eu llywodraeth eu hunain, ar y ffordd rhwng Caerllion a Chaerloyw. Rhoddodd Venta ei henw i deyrnas Gwent.

Sefydlu’r dreftua 75 OC
Carreg y cyngorychydig cyn 220 OC
Muriaucanol y 300au

Cyngor y Silwriaid

Codwyd carreg sydd bellach yn eglwys y plwyf ‘trwy ddyfarniad cyngor cymuned y Silwriaid’ ychydig cyn 220 OC, prawf fod Brythoniaid Gwent yn rhedeg eu tref eu hunain dan Rufain.

Y muriau

Mae ei muriau o ganol y 300au’n sefyll hyd at bum metr o uchder o hyd, yr amddiffynfa dref fwyaf trawiadol sydd wedi goroesi o Brydain Rufeinig.

Cristnogion cynnar

Mae powlen â’r chi-rho arni’n dangos addoli Cristnogol yma erbyn diwedd y 200au. Dywed bucheddau’r saint i Sant Tathan sefydlu mynachlog yma, ac yn ôl traddodiad Cymru symudodd Caradog Freichfras, brenin Gwent, ei lys o Gaer-went i Borth Sgiwed.

Brithweithiau

Cafwyd brithwaith o bob math o bysgod mewn gardd bwthyn yn 1881, a brithwaith y Pedwar Tymor yn 1901, ac mae’r ddau yn Amgueddfa Casnewydd heddiw.

Caer-went

Ar fap y trefi →

Pobl Caer-went

fl. c. 600

Tewdrig ap Llywarch

Brenin, sant a merthyr, taid Arthur (cronicl cynnar:Llyfr Llandaf, tua 1125)

Brenin Gwent a Glywysing a roddodd ei goron heibio i fyw’n feudwy, ac a farchogodd allan unwaith eto i yrru’r Saeson yn ôl yn Nhyndyrn. Yn nhraddodiad Cymru, ef oedd taid Arthur.

Tewdrig ap Llywarch

Ar y llinell amser

  1. Caer-went, tref y Silwriaid (archaeoleg)

    Mae Venta Silurum yn tyfu’n dref farchnad â fforwm, baddondai a theml, wedi’i rhedeg gan y Silwriaid eu hunain.

    Caer-went, tref y Silwriaid
  2. Cyngor y Silwriaid (wedi’i gofnodi)

    Mae carreg yng Nghaer-went yn anrhydeddu cadlywydd Rhufeinig ‘trwy ddyfarniad cyngor gwladwriaeth y Silwriaid’: prawf eu bod yn llywodraethu eu tref eu hunain.

    Cyngor y Silwriaid

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf