Padarn oedd sylfaenydd ac esgob cyntaf Llanbadarn Fawr, uwchben aber Rheidol ger Aberystwyth, mam-eglwys Ceredigion. Yn gydymaith i Ddewi a Theilo, aeth gyda hwy, yn ôl traddodiad Cymru, i Gaersalem, ac anrhydeddir ei enw ar ddwy ochr y môr, o Lyn Padarn yn Eryri i Wened yn Llydaw, lle mae’n un o’r saith sant sylfaenol.FfynonellauPaternus of Vannes (Padarn) ↗Wikipedia (Saesneg)Padarn (Paternus; Llydaweg Padern; bu farw tua 550), abad-esgob o ddechrau’r chweched ganrif a sefydlodd Eglwys Sant Padarn yng Ngheredigion; ymddengys mai’r un gŵr yw â Sant Paternus o Avranches, a chododd fynachlog yng Ngwened a chyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw; yn ôl ei Fuchedd daeth gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich i Brydain tua 524, astudiodd yn ysgol Illtud, a sefydlu mynachlog Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, a ddaeth yn sedd esgobaeth newydd ac yntau’n esgob cyntaf iddi; tawelodd ei sancteiddrwydd fyddinoedd dau frenin yn Iwerddon; rhoddodd Maelgwn Gwynedd, wedi’i iacháu ar ôl gofyn ei faddeuant, y tir o aber Rheidol hyd at flaen Clarach ac ar hyd Clarach i’r môr i’w gymuned; gyda Dewi a Theilo aeth i Gaersalem i’w wneud yn esgob gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd; rhoddodd y patriarch ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain i Badarn; wedi dychwelyd rhanasant y wlad yn dair esgobaeth; gŵyl 16 Ebrill; eglwysi yn Llanbadarn Fawr, Llanberis a thair ym Maesyfed; mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru.Padarn (c. 560), saint ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruCyfoeswr i Ddewi a Theilo, a gysylltir â grŵp bach o eglwysi yn Sir Aberteifi a Sir Faesyfed; mae ei unig Fuchedd yn Cotton Vespasian A. xiv; mae’n ei wneud yn frodor o Lydaw, ond gan mai Paternus oedd enw Lladin o leiaf ddau sant o Lydaw cymysgwyd ei stori â’u rhai hwy, a daeth y Canon G. H. Doble i’r casgliad na ellir dal at y tarddiad Llydewig mwyach, gan chwilio yn hytrach am ‘Lydaw’ Gymreig yn ne-ddwyrain Cymru; os felly, daeth i orllewin Cymru dros y môr, oherwydd mae ei eglwys fawr yng Ngheredigion yng ngolwg y cefnfor, a lledodd ei gwlt i’r tir dros fylchau’r mynyddoedd i ddyffrynnoedd Maesyfed; parhaodd enwogrwydd ei glas yn Llanbadarn Fawr ymhell wedi ei ddydd ac i oes y Normaniaid, oherwydd nododd Gerallt Gymro ei fod yn sefyll o hyd pan aeth heibio yn 1188.Padarn ↗Wicipedia CymraegSant o Gymru neu Lydaw, Paternus; gŵyl 16 Ebrill; enwyd nifer o eglwysi yng Ngheredigion a Phowys ar ei ôl, yr enwocaf Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, gyda Llanbadarn Odwyn a Llanbadarn Trefeglwys yng Ngheredigion a Llanbadarn Fynydd a Llanbadarn-y-garreg ym Mhowys; mae gweddillion hen eglwys y dywedir ei bod wedi’i chysegru iddo ger Llanberis, felly mae’n debyg mai ef a roddodd ei enw i Lyn Padarn a Dolbadarn; credai G. H. Doble mai brodor o dde-ddwyrain Cymru ydoedd yn ôl pob tebyg; mae Patern, esgob Gwened, yn un o Saith Sant sylfaenol Llydaw.
Dywed ei unig Fuchedd, a gedwir mewn llawysgrif ganoloesol yn y Llyfrgell Brydeinig, fod Padarn yn hanu o Lydaw, ond Paternus oedd enw Lladin o leiaf ddau sant o Lydaw, a gwëwyd eu straeon ynghyd. Daeth yr ysgolhaig G. H. Doble i gredu mai gŵr o dde-ddwyrain Cymru oedd Padarn a ddaeth i’r gorllewin dros y môr. Saif ei eglwys fawr yng Ngheredigion yng ngolwg y cefnfor, a lledodd ei eglwysi i’r tir oddi yno dros fylchau’r mynyddoedd i ddyffrynnoedd Maesyfed.FfynonellauPadarn (c. 560), saint ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruCyfoeswr i Ddewi a Theilo, a gysylltir â grŵp bach o eglwysi yn Sir Aberteifi a Sir Faesyfed; mae ei unig Fuchedd yn Cotton Vespasian A. xiv; mae’n ei wneud yn frodor o Lydaw, ond gan mai Paternus oedd enw Lladin o leiaf ddau sant o Lydaw cymysgwyd ei stori â’u rhai hwy, a daeth y Canon G. H. Doble i’r casgliad na ellir dal at y tarddiad Llydewig mwyach, gan chwilio yn hytrach am ‘Lydaw’ Gymreig yn ne-ddwyrain Cymru; os felly, daeth i orllewin Cymru dros y môr, oherwydd mae ei eglwys fawr yng Ngheredigion yng ngolwg y cefnfor, a lledodd ei gwlt i’r tir dros fylchau’r mynyddoedd i ddyffrynnoedd Maesyfed; parhaodd enwogrwydd ei glas yn Llanbadarn Fawr ymhell wedi ei ddydd ac i oes y Normaniaid, oherwydd nododd Gerallt Gymro ei fod yn sefyll o hyd pan aeth heibio yn 1188.Padarn ↗Wicipedia CymraegSant o Gymru neu Lydaw, Paternus; gŵyl 16 Ebrill; enwyd nifer o eglwysi yng Ngheredigion a Phowys ar ei ôl, yr enwocaf Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, gyda Llanbadarn Odwyn a Llanbadarn Trefeglwys yng Ngheredigion a Llanbadarn Fynydd a Llanbadarn-y-garreg ym Mhowys; mae gweddillion hen eglwys y dywedir ei bod wedi’i chysegru iddo ger Llanberis, felly mae’n debyg mai ef a roddodd ei enw i Lyn Padarn a Dolbadarn; credai G. H. Doble mai brodor o dde-ddwyrain Cymru ydoedd yn ôl pob tebyg; mae Patern, esgob Gwened, yn un o Saith Sant sylfaenol Llydaw.
Dywed y Fuchedd i Badarn gychwyn tua 524 gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich tua Phrydain, ac i’w gefndryd ei ddewis yn un o’u harweinwyr, gan ddweud y dylai reoli pobl drwy esiampl ei fywyd. Astudiodd yn ysgol Illtud yn Llanilltud Fawr cyn sefydlu ei fynachlog ei hun.FfynhonnellPaternus of Vannes (Padarn) ↗Wikipedia (Saesneg)Padarn (Paternus; Llydaweg Padern; bu farw tua 550), abad-esgob o ddechrau’r chweched ganrif a sefydlodd Eglwys Sant Padarn yng Ngheredigion; ymddengys mai’r un gŵr yw â Sant Paternus o Avranches, a chododd fynachlog yng Ngwened a chyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw; yn ôl ei Fuchedd daeth gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich i Brydain tua 524, astudiodd yn ysgol Illtud, a sefydlu mynachlog Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, a ddaeth yn sedd esgobaeth newydd ac yntau’n esgob cyntaf iddi; tawelodd ei sancteiddrwydd fyddinoedd dau frenin yn Iwerddon; rhoddodd Maelgwn Gwynedd, wedi’i iacháu ar ôl gofyn ei faddeuant, y tir o aber Rheidol hyd at flaen Clarach ac ar hyd Clarach i’r môr i’w gymuned; gyda Dewi a Theilo aeth i Gaersalem i’w wneud yn esgob gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd; rhoddodd y patriarch ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain i Badarn; wedi dychwelyd rhanasant y wlad yn dair esgobaeth; gŵyl 16 Ebrill; eglwysi yn Llanbadarn Fawr, Llanberis a thair ym Maesyfed; mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru.
Sefydlodd Padarn fynachlog Llanbadarn Fawr, a ddaeth yn sedd esgob a Phadarn yn esgob cyntaf iddi. Dywed y Fuchedd i Faelgwn Gwynedd ddod ar ei liniau i ofyn ei faddeuant a rhoi darn mawr o dir i’r gymuned, o aber Rheidol hyd at flaen Clarach, ac ar hyd Clarach i’r môr. Parhaodd clas Padarn ymhell ar ei ôl: cafodd Gerallt Gymro ef yn sefyll o hyd pan aeth heibio yn 1188.FfynonellauPaternus of Vannes (Padarn) ↗Wikipedia (Saesneg)Padarn (Paternus; Llydaweg Padern; bu farw tua 550), abad-esgob o ddechrau’r chweched ganrif a sefydlodd Eglwys Sant Padarn yng Ngheredigion; ymddengys mai’r un gŵr yw â Sant Paternus o Avranches, a chododd fynachlog yng Ngwened a chyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw; yn ôl ei Fuchedd daeth gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich i Brydain tua 524, astudiodd yn ysgol Illtud, a sefydlu mynachlog Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, a ddaeth yn sedd esgobaeth newydd ac yntau’n esgob cyntaf iddi; tawelodd ei sancteiddrwydd fyddinoedd dau frenin yn Iwerddon; rhoddodd Maelgwn Gwynedd, wedi’i iacháu ar ôl gofyn ei faddeuant, y tir o aber Rheidol hyd at flaen Clarach ac ar hyd Clarach i’r môr i’w gymuned; gyda Dewi a Theilo aeth i Gaersalem i’w wneud yn esgob gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd; rhoddodd y patriarch ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain i Badarn; wedi dychwelyd rhanasant y wlad yn dair esgobaeth; gŵyl 16 Ebrill; eglwysi yn Llanbadarn Fawr, Llanberis a thair ym Maesyfed; mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru.Padarn (c. 560), saint ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruCyfoeswr i Ddewi a Theilo, a gysylltir â grŵp bach o eglwysi yn Sir Aberteifi a Sir Faesyfed; mae ei unig Fuchedd yn Cotton Vespasian A. xiv; mae’n ei wneud yn frodor o Lydaw, ond gan mai Paternus oedd enw Lladin o leiaf ddau sant o Lydaw cymysgwyd ei stori â’u rhai hwy, a daeth y Canon G. H. Doble i’r casgliad na ellir dal at y tarddiad Llydewig mwyach, gan chwilio yn hytrach am ‘Lydaw’ Gymreig yn ne-ddwyrain Cymru; os felly, daeth i orllewin Cymru dros y môr, oherwydd mae ei eglwys fawr yng Ngheredigion yng ngolwg y cefnfor, a lledodd ei gwlt i’r tir dros fylchau’r mynyddoedd i ddyffrynnoedd Maesyfed; parhaodd enwogrwydd ei glas yn Llanbadarn Fawr ymhell wedi ei ddydd ac i oes y Normaniaid, oherwydd nododd Gerallt Gymro ei fod yn sefyll o hyd pan aeth heibio yn 1188.
Teithiodd Padarn, Dewi a Theilo, medd y Fuchedd, gyda’i gilydd i Gaersalem i’w gwneud yn esgobion gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd, fel bod pawb y siaradent â hwy yn eu deall yn eu hiaith eu hunain. Rhoddodd y patriarch ddwy rodd i Badarn, ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain. Pan ddaethant adref rhanasant y wlad rhyngddynt yn dair esgobaeth, mewn cyfeillgarwch.FfynhonnellPaternus of Vannes (Padarn) ↗Wikipedia (Saesneg)Padarn (Paternus; Llydaweg Padern; bu farw tua 550), abad-esgob o ddechrau’r chweched ganrif a sefydlodd Eglwys Sant Padarn yng Ngheredigion; ymddengys mai’r un gŵr yw â Sant Paternus o Avranches, a chododd fynachlog yng Ngwened a chyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw; yn ôl ei Fuchedd daeth gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich i Brydain tua 524, astudiodd yn ysgol Illtud, a sefydlu mynachlog Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, a ddaeth yn sedd esgobaeth newydd ac yntau’n esgob cyntaf iddi; tawelodd ei sancteiddrwydd fyddinoedd dau frenin yn Iwerddon; rhoddodd Maelgwn Gwynedd, wedi’i iacháu ar ôl gofyn ei faddeuant, y tir o aber Rheidol hyd at flaen Clarach ac ar hyd Clarach i’r môr i’w gymuned; gyda Dewi a Theilo aeth i Gaersalem i’w wneud yn esgob gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd; rhoddodd y patriarch ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain i Badarn; wedi dychwelyd rhanasant y wlad yn dair esgobaeth; gŵyl 16 Ebrill; eglwysi yn Llanbadarn Fawr, Llanberis a thair ym Maesyfed; mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru.
Yn Llydaw Patern yw Padarn, esgob Gwened, lle cododd fynachlog ac ymuno â chwe phrif esgob y wlad fel y seithfed. Cyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw, ac ymddengys mai’r un gŵr ydyw â Sant Paternus o Avranches yn Normandi. Cadwai’r Llydawiaid dair gŵyl er anrhydedd iddo.FfynonellauPaternus of Vannes (Padarn) ↗Wikipedia (Saesneg)Padarn (Paternus; Llydaweg Padern; bu farw tua 550), abad-esgob o ddechrau’r chweched ganrif a sefydlodd Eglwys Sant Padarn yng Ngheredigion; ymddengys mai’r un gŵr yw â Sant Paternus o Avranches, a chododd fynachlog yng Ngwened a chyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw; yn ôl ei Fuchedd daeth gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich i Brydain tua 524, astudiodd yn ysgol Illtud, a sefydlu mynachlog Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, a ddaeth yn sedd esgobaeth newydd ac yntau’n esgob cyntaf iddi; tawelodd ei sancteiddrwydd fyddinoedd dau frenin yn Iwerddon; rhoddodd Maelgwn Gwynedd, wedi’i iacháu ar ôl gofyn ei faddeuant, y tir o aber Rheidol hyd at flaen Clarach ac ar hyd Clarach i’r môr i’w gymuned; gyda Dewi a Theilo aeth i Gaersalem i’w wneud yn esgob gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd; rhoddodd y patriarch ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain i Badarn; wedi dychwelyd rhanasant y wlad yn dair esgobaeth; gŵyl 16 Ebrill; eglwysi yn Llanbadarn Fawr, Llanberis a thair ym Maesyfed; mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru.Padarn ↗Wicipedia CymraegSant o Gymru neu Lydaw, Paternus; gŵyl 16 Ebrill; enwyd nifer o eglwysi yng Ngheredigion a Phowys ar ei ôl, yr enwocaf Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, gyda Llanbadarn Odwyn a Llanbadarn Trefeglwys yng Ngheredigion a Llanbadarn Fynydd a Llanbadarn-y-garreg ym Mhowys; mae gweddillion hen eglwys y dywedir ei bod wedi’i chysegru iddo ger Llanberis, felly mae’n debyg mai ef a roddodd ei enw i Lyn Padarn a Dolbadarn; credai G. H. Doble mai brodor o dde-ddwyrain Cymru ydoedd yn ôl pob tebyg; mae Patern, esgob Gwened, yn un o Saith Sant sylfaenol Llydaw.
Mae eglwysi’n dwyn ei enw ar draws canolbarth Cymru: Llanbadarn Fawr, Llanbadarn Odwyn a Llanbadarn Trefeglwys yng Ngheredigion, a Llanbadarn Fynydd a Llanbadarn-y-garreg ym Maesyfed. Yn y gogledd mae olion hen eglwys y dywedir ei bod yn eiddo iddo ger Llanberis, a dyna pam mai Llyn Padarn yw’r llyn islaw’r Wyddfa a Dolbadarn yw’r castell wrth ei ochr. Cedwir ei ŵyl ar 16 Ebrill, ac mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru heddiw.FfynonellauPadarn ↗Wicipedia CymraegSant o Gymru neu Lydaw, Paternus; gŵyl 16 Ebrill; enwyd nifer o eglwysi yng Ngheredigion a Phowys ar ei ôl, yr enwocaf Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, gyda Llanbadarn Odwyn a Llanbadarn Trefeglwys yng Ngheredigion a Llanbadarn Fynydd a Llanbadarn-y-garreg ym Mhowys; mae gweddillion hen eglwys y dywedir ei bod wedi’i chysegru iddo ger Llanberis, felly mae’n debyg mai ef a roddodd ei enw i Lyn Padarn a Dolbadarn; credai G. H. Doble mai brodor o dde-ddwyrain Cymru ydoedd yn ôl pob tebyg; mae Patern, esgob Gwened, yn un o Saith Sant sylfaenol Llydaw.Paternus of Vannes (Padarn) ↗Wikipedia (Saesneg)Padarn (Paternus; Llydaweg Padern; bu farw tua 550), abad-esgob o ddechrau’r chweched ganrif a sefydlodd Eglwys Sant Padarn yng Ngheredigion; ymddengys mai’r un gŵr yw â Sant Paternus o Avranches, a chododd fynachlog yng Ngwened a chyfrifir ef yn un o saith sant sylfaenol Llydaw; yn ôl ei Fuchedd daeth gyda’i gefnder Cadfan a chymdeithas o fynaich i Brydain tua 524, astudiodd yn ysgol Illtud, a sefydlu mynachlog Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth, a ddaeth yn sedd esgobaeth newydd ac yntau’n esgob cyntaf iddi; tawelodd ei sancteiddrwydd fyddinoedd dau frenin yn Iwerddon; rhoddodd Maelgwn Gwynedd, wedi’i iacháu ar ôl gofyn ei faddeuant, y tir o aber Rheidol hyd at flaen Clarach ac ar hyd Clarach i’r môr i’w gymuned; gyda Dewi a Theilo aeth i Gaersalem i’w wneud yn esgob gan y patriarch, ac ar y ffordd cawsant ddawn ieithoedd; rhoddodd y patriarch ffon a thiwnig wedi’i gwehyddu’n gain i Badarn; wedi dychwelyd rhanasant y wlad yn dair esgobaeth; gŵyl 16 Ebrill; eglwysi yn Llanbadarn Fawr, Llanberis a thair ym Maesyfed; mae Athrofa Padarn Sant yn hyfforddi gweinidogion yr Eglwys yng Nghymru.
Padarn yn Llanbadarn Fawr (cronicl cynnar:· Buchedd Padarn, tua 1120)
Mae Sant Padarn yn sefydlu ei fynachlog yn Llanbadarn Fawr ger Aberystwyth. Roedd ei hysgol yn dal yn enwog bum can mlynedd yn ddiweddarach, pan ddysgai Sulien a’i feibion yno.
Brenin y Brythoniaid a ymladdodd yng Ngâl (wedi’i gofnodi)
Brenin y Brythoniaid a groesodd y môr gyda deuddeng mil o wŷr, tua 469, i ymladd dros Rufain yn erbyn y Fisigothiaid yng nghalon Gâl. Ysgrifennodd Sidonius Apollinaris ato fel cyfaill.