Hanes Cymru / Oes y Seintiau

fl. c. 640

Rhiainfellt

Gor-wyres Urien Rheged a gwraig Oswiu, brenin Northumbria. Drwyddi hi aeth llinach frenhinol Rheged i mewn i dŷ brenhinol yr Eingl.

Llun: Lindisfarne, Ynys Fedcawd, gan Thomas Girtin yn 1796–97 · Thomas Girtin; Metropolitan Museum of Art, CC0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
fl. c. 640 (cronicl cynnar:Historia Brittonum, 829) Tywysoges Rheged, brenhines Northumbria Oes y Seintiau Brenhinoedd, tywysogion a rheolwyr
Bamburgh, caer frenhinol Northumbria, lle bu Rhiainfellt o Reged yn frenhines
Bamburgh, caer frenhinol Northumbria, lle bu Rhiainfellt o Reged yn frenhines · Llun: Wikimedia Commons · mattbuck, CC BY-SA 4.0

Merch Rhoth fab Rhun fab Urien oedd Rhiainfellt, ac felly gor-wyres i frenin mwyaf Rheged.

Dywed Hanes y Brythoniaid fod gan Oswiu, brenin Northumbria, ddwy wraig: Rhiainfellt ferch Rhoth fab Rhun, ac Eanflæd, merch y Brenin Edwin. Unodd ei phriodas, tua 638, hen dŷ brenhinol Rheged â grym newydd y gogledd, ac ymddengys i diroedd Rheged fynd gyda hi i Northumbria. Hi oedd gwraig gyntaf un o frenhinoedd cryfaf ei oes, a rhedai gwaed Urien Rheged yn nhŷ brenhinol yr Eingl ar ei hôl.

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Hefyd yn yr oes hon

fl. c. 469

Riothamus

Brenin y Brythoniaid a ymladdodd yng Ngâl (wedi’i gofnodi)

Brenin y Brythoniaid a groesodd y môr gyda deuddeng mil o wŷr, tua 469, i ymladd dros Rufain yn erbyn y Fisigothiaid yng nghalon Gâl. Ysgrifennodd Sidonius Apollinaris ato fel cyfaill.

Riothamus
fl. 5th century

Cunedda Wledig

Sylfaenydd Gwynedd (cronicl cynnar:Historia Brittonum, 829)

Y brenin a ddaeth i’r de o Fanaw Gododdin gyda’i feibion a sefydlu tŷ brenhinol Gwynedd.

Cunedda Wledig
fl. 5th century

Brychan Brycheiniog

Brenin a thad saint (cronicl cynnar:De Situ Brecheniauc, tua 1200)

Y brenin a roddodd ei enw i Frycheiniog. Yn ôl traddodiad Cymru roedd ganddo ddau ddwsin o blant, a daeth y rhan fwyaf ohonynt yn saint.

Brychan Brycheiniog
fl. 5th century

Santes Dwynwen

Nawddsantes cariadon (cronicl cynnar:De Situ Brecheniauc, tua 1200)

Merch Brychan a santes cariadon Cymru. Ei dydd hi, 25 Ionawr, yw diwrnod cariadon Cymru, ac mae ei heglwys ar Ynys Llanddwyn ym Môn.

Santes Dwynwen

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf